Светлагорск

Не выключана, што Шацілкі ўзніклі ў VI стагоддзі (фотаэкспазіцыя)

Напрыканцы жніўня завяршыліся першыя археалагічныя раскопкі ў Шацілках – старадаўняй частцы Светлагорска. Вынікі раскопак пераўзыйшлі чаканні даследчыкаў. Акрамя знаходак, якія адносяцца да ХVI стагоддзя і пазнейшага часу, тут выяўлены матэрыялы значна больш ранніх часоў - перыяду Тураўскага княства (Х – ХІ ст.) і ранняга сярэднявечча (VI – VIII cт.)

Раскопкі вяліся ва ўрочышчы Шацілінскі Востраў, якое ўпершыню адзначана ў каралеўскім прывілеі (указе) за 1560 г. Гэты дакумент з’яўляецца першым пісьмовым сведчаннем аб Шацілках. Цяпер Шацілінскі Востраў знаходзіцца на ўскраіне горада, па вуліцы Новай. Менавіта з гэтага месца і пачалася вёска Шацілкі. У 1958 г. Шацілкі былі ператвораны ў гарадскі пасёлак, а ў 1961 г. - у горад з цяперашняй назвай.

У жніўні раскопкі выконваў часовы навуковы калектыў, які быў створаны пры Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (БДТУ, г. Менск). У асноўным у калектыў увайшлі жадаючыя навучэнцы і выпускнікі сярэдніх навучальных устаноў. Асновай калектыву сталі навучэнцы, якія з чэрвеня дабраахвотна працавалі на раскопках як у Шацілках, так і ў вёсцы Каралеўская Слабада-2 (Краснаўскі сельскі Савет, Светлагорскі раён). Кіраваў калектывам прафесар кафедры гісторыі і паліталогіі БДТУ, доктар гістарычных навук С. Рассадзін. Заказчыкам з’яўляўся аддзел культуры Светлагорскага раёна.

Дагэтуль лічылася, што Шацілкі ўзніклі ў XV – XVI стагоддзях. Аднак папярэднія вынікі раскопак даюць падставы меркаваць, што паселішча існавала найшмат раней – магчыма, з VI – VII ст. Дакладныя высновы будуць зроблены пасля вывучэння знаходак у Менску.

Археалагічныя даследаванні ў Шацілках пачаліся ў 2006 г. з ініцыятывы Светлагорскай арганізацыі грамадскага аб’яднання “Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны”. У мінулым годзе дабраахвотнікі пад кіраўніцтвам навукоўцаў правялі археалагічныя разведкі ў Шацілках, у выніку чаго і было прынята рашэньне аб пачатку раскопак. Мяркуецца, што раскопкі будуць прадоўжаны ў наступным годзе.

Праца на археалагічным раскопе. Апошнія дні раскопак былі спякотныя - тэмпература паветра даходзіла да 36 градусаў.

Так выглядае археалагічны раскоп пасля завяршэння раскопак.

Засыпка раскопа. Сёлета даследаваны ўчастак плошчай 132 кв. м.

Сярод знаходак - рэшткі соплаў ад печкі-домніцы, VI – VIII cт. Гэта сведчыць аб тым, што ўжо ў тыя часы тут вялася выплаўка жалеза.

Канал побач з Шацілінскім Востравам. Ён быў праведзены ў 50-х гг. мінулага стагоддзя, пры будаўніцтве электрастанцыі ў Шацілках.

Фота Т. Маслюкова.

Гл. таксама:

Фотагалерэя. 2007 г. Археалягічныя раскопкі ў Шацілках

Краязнаўчая экспедыцыя каля Адрубаў адзначыла 10-годдзе (фотаэкспазіцыя)

Раскопкі былога горада Казімір (фотаэкспазыцыя)

Фотагалерэя. 2007 г. Археалягічныя раскопкі ў Каралеўскай Слабадзе-2

Каля Светлагорска выяўлена гарадзішча ранняга сярэднявечча